სარედაქციო ეთიკის პრინციპები (Publication Ethics Statement)

1. ზოგადი დებულებები

გურამ ტატიშვილის საქართველოს ქირურგიის მაცნეს რედაქცია ხელმძღვანელობს საერთაშორისო საგამომცემლო ეთიკისა და სამეცნიერო პუბლიკაციების საუკეთესო პრაქტიკის პრინციპებით და იცავს შემდეგი საერთაშორისო ორგანიზაციების რეკომენდაციებსა და სტანდარტებს:

• პუბლიკაციების ეთიკის კომიტეტი (COPE) (publicationethics.org)
• სამედიცინო ჟურნალების რედაქტორთა საერთაშორისო კომიტეტი (ICMJE) (www.icmje.org)
• სამეცნიერო რედაქტორთა კომიტეტი (CSE) (www.councilscienceeditors.org)
• საინფორმაციო სტანდარტების ორგანიზაცია (NISO) (www.niso.org/workrooms/piej)

სარედაქციო საბჭო პასუხისმგებელია ჟურნალის სამეცნიერო და ეთიკური სტანდარტების დაცვაზე და უზრუნველყოფს აკადემიური კეთილსინდისიერების პრინციპების შესრულებას შემდეგი მიმართულებებით:

მკითხველები;

• ავტორები;
• კვლევის ობიექტები და მონაწილეები;
• კვლევისა და პუბლიკაციის დამფინანსებლები;
• რეცენზენტები;
• სარედაქციო საქმიანობა.

2. რედაქციის უფლებები და პასუხისმგებლობა

ჟურნალის რედაქცია სრულ პასუხისმგებლობას იღებს გამოქვეყნებულ მასალებზე, სარეკლამო-საინფორმაციო მასალების გარდა და ამასთან დაკავშირებით, სამუშაო პროცესში რედაქცია პასუხისმგებელია ეთიკის პრინციპების დაცვაზე

• ჟურნალის მკითხველების მიმართ;
• პუბლიკაციების ავტორების მიმართ;
• კვლევების ობიექტების მიმართ;
• კვლევების და პუბლიკაციების სპონსორი ორგანიზაციების მიმართ;
• რეცენზენტების მიმართ.

სარედაქციო პასუხისმგებლობა მკითხველის წინაშე (Editorial Responsibility to Readers)

სარედაქციო კოლეგია უზრუნველყოფს, რომ ჟურნალში გამოქვეყნებული ინფორმაცია იყოს:

• სანდო;
• მეცნიერულად დასაბუთებული;
• მიუკერძოებელი;
• თავისუფალი კომერციული, სარეკლამო ან ინსტიტუციური გავლენებისგან.

რედაქცია:

• მკითხველებს აწვდის ინფორმაციას ავტორებისა და იმ ინსტიტუციების შესახებ, სადაც განხორციელდა კვლევა;
• უზრუნველყოფს კვლევაში კომერციული ორგანიზაციების მონაწილეობისა და შესაძლო ინტერესთა კონფლიქტების გამჭვირვალედ წარმოჩენას;
• განიხილავს მკითხველთა საჩივრებსა და შენიშვნებს და საჭიროების შემთხვევაში ახორციელებს შესაბამის რეაგირებას;
• საჭიროების შემთხვევაში აქვეყნებს განმარტებებს, შესწორებებს, ბოდიშს ან რეტრაქციას;
• გამოვლენილი შეცდომების შემთხვევაში იღებს ზომებს მათ გამოსასწორებლად ან მასალის ამოსაღებად;
• იცავს ჟურნალის ინტელექტუალურ და ეთიკურ დამოუკიდებლობას ბიზნეს და კომერციული ინტერესებისგან.

სარედაქციო პასუხისმგებლობა ავტორის წინაშე (Editorial Responsibility to Authors)

რედაქციას უფლება აქვს მიიღოს ან უარყოს ხელნაწერი მხოლოდ მისი სამეცნიერო ღირებულების, ორიგინალურობის, აქტუალობისა და ჟურნალის ეთიკურ სტანდარტებთან შესაბამისობის საფუძველზე.

• რეცენზირების პროცესი ტარდება ჟურნალში დამტკიცებული ორმაგად ბრმა რეცენზირების (double-blind peer review) წესის შესაბამისად;
• ავტორებს შეუძლიათ გაეცნონ რეცენზირების წესებს ჟურნალის ოფიციალურ ვებგვერდზე;
• სარედაქციო გადაწყვეტილება ავტორს ეცნობება წერილობით;
• რედაქტორებს ეკრძალებათ პირადი ინტერესებით ხელმძღვანელობა ხელნაწერის მიღების ან უარყოფის პროცესში;
• რედაქტორის მიერ უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების შემთხვევაში შესაბამისი პირი ჩამოშორდება სარედაქციო საქმიანობას;
• ხელნაწერი მიიღება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს საკმარისი სამეცნიერო და ეთიკური საფუძველი მისი გამოქვეყნებისათვის;
• უარყოფის შემთხვევაში ავტორს მიეწოდება დასაბუთებული განმარტება და რეკომენდაციები;
• ავტორებს მიეწოდებათ დეტალური ინსტრუქციები ხელნაწერის მომზადებისა და წარდგენის შესახებ;
• რედაქცია უზრუნველყოფს საავტორო უფლებების დაცვის პრინციპების შესრულებას;
• გამოქვეყნებული სტატიის მიმართ ახალი მნიშვნელოვანი გარემოებების გამოვლენის შემთხვევაში რედაქციას უფლება აქვს განახორციელოს სტატიის შესწორება, გამოხმობა (retraction) ან ამოღება.

სარედაქციო პასუხისმგებლობა კვლევის სუბიექტების მიმართ (Editorial Responsibility to Research Subjects)

რედაქცია ხელმძღვანელობს World Medical Association-ის Declaration of Helsinki – Ethical Principles for Medical Research Involving Human Subjects-ის პრინციპებით.

• ყველა ხელნაწერი, რომელიც შეიცავს ადამიანებზე ან ცხოველებზე ჩატარებული კვლევის მონაცემებს, უნდა მოიცავდეს ეთიკის კომიტეტის ნებართვის შესახებ ინფორმაციას;
• ავტორები ვალდებულნი არიან წარმოადგინონ Data Sharing Statement, რომელიც შეესაბამება International Committee of Medical Journal Editors-ის მოთხოვნებს.

სარედაქციო პასუხისმგებლობა კვლევების და პუბლიკაციების სპონსორების წინაშე (Editorial Responsibility to Sponsors of Research and Publication)

რედაქცია უზრუნველყოფს კვლევის ან პუბლიკაციის დაფინანსების წყაროების სრულ და გამჭვირვალე გამოქვეყნებას.

სარედაქციო პასუხისმგებლობა რეცენზენტების მიმართ (Editorial Responsibility to Reviewers)

რედაქცია:

• უზრუნველყოფს რეცენზირების პროცესის ობიექტურობას, მიუკერძოებლობასა და კონფიდენციალურობას;
• იღებს საბოლოო გადაწყვეტილებას რეცენზენტთა დასკვნების საფუძველზე;
• იცავს რეცენზენტთა ანონიმურობას;
• ვალდებულს ხდის რეცენზენტებს განაცხადონ ინტერესთა კონფლიქტის არსებობის შესახებ;
• რეაგირებს რეცენზირების ეთიკის დარღვევის ყველა შემთხვევაზე.

ავტორების უფლებები და პასუხისმგებლობები (Rights and Responsibilities of Authors)

ხელნაწერის ჟურნალში წარდგენით ავტორები ადასტურებენ, რომ ნაშრომი სრულად შეესაბამება ჟურნალის მოთხოვნებსა და ეთიკურ სტანდარტებს.

ავტორები ვალდებულნი არიან:

• დაიცვან კვლევისა და პუბლიკაციის ეთიკური პრინციპები;
• უზრუნველყონ წარმოდგენილი მონაცემების სიზუსტე და სანდოობა;
• არ დაუშვან პლაგიატი, მონაცემთა გაყალბება ან მანიპულაცია;
• მიუთითონ ყველა ფინანსური მხარდაჭერა და ინტერესთა კონფლიქტი.

ხელნაწერი უარყოფილი იქნება, თუ:

• არ აკმაყოფილებს ჟურნალის ტექნიკურ ან ეთიკურ მოთხოვნებს;
• ავტორი უარს აცხადებს რეკომენდებული შესწორებების შესრულებაზე;
• დარღვეულია Declaration of Helsinki-ის ეთიკური პრინციპები;
• არ არის წარმოდგენილი ეთიკის კომიტეტის დასკვნა;
• გამოვლინდება პლაგიატი, მონაცემთა ფალსიფიკაცია ან დუბლიკატი პუბლიკაცია;
• კვლევის შედეგები უკვე გამოქვეყნებულია სხვა გამოცემაში.

ავტორებს უფლება აქვთ გაასაჩივრონ სარედაქციო გადაწყვეტილება.

ინტერესთა კონფლიქტის შესახებ ინფორმაციის გამჟღავნება (Disclosure of Conflicts of Interest)

ავტორები ვალდებულნი არიან ხელნაწერის წარდგენისას განაცხადონ ნებისმიერი რეალური ან პოტენციური ინტერესთა კონფლიქტი, რომელმაც შესაძლოა გავლენა მოახდინოს კვლევის შედეგებზე, ინტერპრეტაციაზე ან ხელნაწერის შინაარსზე.

ინტერესთა კონფლიქტის შესახებ ინფორმაცია უნდა იყოს წარმოდგენილი თანდართულ წერილში (Cover Letter).

ღია წვდომის პოლიტიკა (Open Access Policy)

გურამ ტატიშვილის საქართველოს ქირურგიის მაცნე წარმოადგენს სრულად ღია წვდომის (Open Access) ჟურნალს.

• ყველა სტატია ხელმისაწვდომია უფასოდ გამოქვეყნებისთანავე;
• წვდომა არ საჭიროებს გამოწერას ან რეგისტრაციას;
• ჟურნალი არ აკისრებს მკითხველებს ან მათ ინსტიტუციებს წვდომის საფასურს.

საავტორო უფლებები და ლიცენზირება (Copyright and Licensing)

ავტორები ინარჩუნებენ თავიანთი ნაშრომების საავტორო უფლებებს.

ყველა სტატია ქვეყნდება ლიცენზიით:

Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License

ლიცენზიის პირობების მიხედვით, ნებისმიერ პირს უფლება აქვს:

• გააზიაროს მასალა ნებისმიერი ფორმატით;
• გადაამუშაოს, ადაპტაცია გაუკეთოს და გამოიყენოს არაკომერციული მიზნებისთვის;

შემდეგი პირობების დაცვით:

• აუცილებელია ავტორისა და წყაროს სათანადო მითითება;
• აუცილებელია ცვლილებების აღნიშვნა;
• მასალა არ შეიძლება გამოყენებულ იქნას კომერციული მიზნებისთვის.

ლიცენზიის სრული ტექსტი ხელმისაწვდომია:

Creative Commons CC BY-NC 4.0 License